Việt Báo Việt Nam PDA


Gặp người 30 năm âm thầm trả lại tên cho đồng đội

Thứ năm, 26 Tháng bảy 2007, 11:10 GMT+7



Gap nguoi 30 nam am tham tra lai ten cho dong doi

Ông Nguyễn Xuân Quy, người 30 năm nay âm thầm làm công việc trả lại tên cho đồng đội.

“Cả cuộc đời này tôi mang ơn, tôi nợ các đồng đội nhiều quá. Bước chân vào nghĩa trang là tôi chảy nước mắt vì còn nhiều đồng đội vô danh. Tôi làm tất cả những gì có thể cũng là để trả ân nghĩa, trả lại tên cho các anh, những nguời đã hy sinh thân mình cho đất nước, cho chúng tôi được sống”.

Đó là lời tâm sự của ông Nguyễn Xuân Quy, 61 tuổi, hiện đang công tác tại Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Quảng Trị. Đã 30 năm nay, ông âm thầm đi tìm và trả lại tên cho những đồng đội đã anh dũng hy sinh cho đất nước mà theo như lời ông thì đó là “những linh hồn không có tuổi”.

Những ký ức đong bằng nước mắt

Cảm nhận ban đầu về ông vẫn như hình ảnh của người lính Cụ Hồ năm xưa, giọng nói vẫn sang sảng, nét mặt rắn rỏi, cử chỉ dứt khoát, chỉ khác mái tóc bạc trắng in hằn dấu thời gian.

Ông bắt đầu đi tìm hài cốt đồng đội từ năm 1976. “Tôi đã từng đi mòn đường của cả 72 nghĩa trang ở Quảng Trị chỉ để ghi chép lại xem anh em đồng đội mình nếu được quy tập rồi thì nằm ở nghĩa trang nào, còn ai chưa được quy tập”.

Ngày ông trăn trở, đêm chiêm bao về đồng đội. Trong mỗi giấc ngủ, ký ức lại hiện về, từ những trận bị máy bay thả bom thế nào, bị phục kích ra sao rồi đánh đồn thế nào... Tỉnh dậy thấy ướt hai gò má, mới biết mình đang khóc.

“Hình ảnh từng đồng đội, có người đã hy sinh, hiện ra rất gần. Tôi có cảm giác như đồng đội đang tìm về với mình. Thế là tôi lại nghĩ xem anh ấy đã chết như thế nào, tôi có ở cạnh anh phút ấy không. Tôi lại nghe văng vẳng bên tai tiếng đồng đội đang trò chuyện. Người nhớ mẹ, người kêu nhớ vợ. Tôi nghe tiếng các anh thảm thiết gọi mẹ trước khi tắt thở...” - Nhiều và rất nhiều những ký ức như thế cứ tràn về, nghẹn đắng trong ông.

Mỗi giấc mơ như một vết cứa vào lòng ông. Người lính trở về ấy canh cánh nỗi day dứt, đồng đội đã hy sinh cho những người như ông được sống. “Chẳng phải đồng đội vẫn đang bên cạnh tôi sao? Vậy can cớ gì mà tôi không đi tìm họ!”.

“Tôi luôn thầm cảm ơn những thân nhân đã tìm đến với tôi bởi chính họ đã cho tôi cơ hội trả ân nghĩa cho đồng đội”, ông tâm sự.

“Trả lại tên cho đồng đội còn khó hơn đánh giặc”

Ông bảo khi ra trận, có ai nghĩ sau này mình sống sót trở về, sẽ có cơ hội đi tìm đồng đội. Thế nên công việc ấy quả thật còn khó hơn đánh giặc. Ông kể cho chúng tôi nghe rất nhiều liệt sĩ đã được trả lại tên, nhưng cũng có nhiều người ông đã đi tìm mấy tháng, thậm chí mấy năm trời vẫn không thấy.

Nhiều chuyến đi chỉ mang lại cảm giác bất lực. Năm 2004, ông xin tỉnh Quảng Trị 150 triệu đồng để dựng một đài tưởng niệm tại điểm tập kết (khu tứ giác - ngã tư sòng), nơi mất mộ nhiều nhất, coi như là đền thờ anh em.


Gap nguoi 30 nam am tham tra lai ten cho dong doi

Ông Quy đang cùng đồng đội khai quật mộ liệt sĩ Lê Bá Dởn.


Có những trường hợp giấy báo tử ghi hy sinh tại cao điểm 44 Cam Lộ nhưng thực chất tiểu đội ấy đi từ Thanh Hóa vào đến Gio Linh thì đã hy sinh; 17 ngôi mộ ấy đã được quy tập tại nghĩa trang Gio Linh.

Hay như một đồng đội tên Đỗ Sắc bị một quả pháo đánh tan xác ngay trước mặt ông, chính ông đã chôn cất anh ở ngay địa phận khu tứ giác. Nhưng vợ con anh đi coi thầy, đến vùng Cửa Việt tìm được một mộ liệt sĩ còn nguyên thân thể. Lương tâm không cho phép ông im lặng, ông nói sự thật với gia đình anh Sắc. Họ lên đường và 2 ngày sau thì tìm ra mộ liệt sĩ Sắc.

Liệt sĩ Lê Văn Dởn ông không trực tiếp chôn cất, nhưng khi gia đình người đã khuất vào nhờ cậy, ông vẫn nhiệt tình giúp tìm. Ông nhớ lại: “Anh Giáp, người trực tiếp chôn, chỉ đúng chỗ bụi tre có tảng đá; đào cả ngày không thấy, lại quay về. Sáng hôm sau nhờ 15 thanh niên dân tộc phá bụi tre rộng ra. Đào mãi thì trúng chân anh Dởn. Trời mưa, sợ mưa đầu nguồn trôi mất dấu nên chúng tôi vẫn đào tiếp. Đào lên, xương anh ấy còn nguyên vẹn như đang trong một giấc ngủ. Chúng tôi lao xuống ôm từng khúc xương mà khóc, mà “nói chuyện” với những khúc xương, một phần của đồng đội còn lại”.

Theo chân người đi tìm đồng đội

Cả đoàn chúng tôi khoảng hơn chục người, đi bộ gần một ngày đường rừng theo con đường độc đạo dọc con suối La La, men theo triền đồi ngược hướng Tây Bắc; vượt tiếp 3 quả đồi nữa thì lên đến cao điểm 160. Sau khi xác định hướng đi lại tiếp tục băng sang cao điểm 544 (nơi lính Mỹ đổ bộ đánh chặn không cho bộ đội Việt Nam tiến vào Nam).

Đi đến địa danh nào, những người lính già năm xưa như được sống lại trong những trận chiến. Mỗi địa danh đều ghi dấu bước chân của họ. Và điểm dừng chân cuối cùng là Cù Đinh - Ba De. Tại chính điểm dừng chân này, những ký ức rủ nhau cùng ùa về trong mỗi người lính, cứ thế họ kể cho nhau nghe; quá khứ chảy về chầm chậm như một thước phim.

Con đường này chúng ta đã từng đi, tôi đã từng bị bom phục kích, anh bắn nhau với địch. Tiếng súng, ánh lửa đạn. Anh em ngồi chia nhau từng củ sắn. Máu chảy. Những tiếng cười tiếng hát... Khe đá này, anh Nhâm đã hy sinh. Chỗ này địch càn, anh em mình chạy ngược từ dưới thung lên đây. Anh em ta hay tắm ở hốc bom này. Tao bị sốt rét, anh Ngôn bón cho từng thìa sữa. Địch phục kích đúng chỗ này, Khoái chạy ra nắm tình hình thì bị đạn bắn trúng lưng, chỉ gọi được một tiếng “mẹ ơi”...

Cứ thế, nước mắt chảy tràn cùng ký ức!


Gap nguoi 30 nam am tham tra lai ten cho dong doi

Những người lính già đang xác định địa điểm trên

hậu cứ Cù Đinh - Ba De.


Khi xác định được chỗ đồng đội nằm, họ thắp lên những nén hương, rì rầm những lời khấn, xin lỗi vì giờ mới đi tìm các anh; cả những lời hờn giận, anh không thương vợ con anh sao... Chúng tôi nghe mà thấy nghẹn lòng, như thể họ đang trò chuyện với người đang sống.

Đoàn chúng tôi quay ra trước khi trời kịp tối, sau 2 ngày băng rừng. Họ chưa thu thập đủ thông tin cần thiết để xác định mộ đồng đội nên phải quay về tiếp tục khoanh vùng, rà soát lại.

Nhưng tôi tin bằng tâm huyết, bằng nghĩa tình đồng đội, họ sẽ tìm được các anh, sẽ trả lại tên cho các anh, như họ đã làm được cho anh Dởn, anh Sơn, anh Sắc...

Phan Tùng - Hồng Kỹ



Việt Báo //

E-mail to friend Email bài viết này


Các bài viết khác:

Tiếp theo >>


Tìm Kiếm: 

^ Về đầu trang | Viet Bao RSS | Dự Báo Thời Tiết | Lịch TV | Liên Hệ - Contact - Quảng Cáo


Copyright©2007 Viet Bao Viet Nam Mobile (xHTML Mobile version), thử nghiệm phần mềm pda.vietbao.vn 1.0