Việt Báo Việt Nam PDA


Những "đấu sĩ" ở thung lũng Lục Khu

Thứ năm, 22 Tháng một 2009, 10:06 GMT+7

() - Hình như trên thế giới dân tộc nào cũng có những cuộc đua, cuộc đấu các con vật. Đua ngựa, đua voi, đua chó, đua đà điểu, chọi gà, chọi chim, chọi cá… Nhưng, có một nơi, du xuân bằng những cuộc đấu bò quyết liệt thì dường như chỉ thấy ở Cao Bằng. Du xuân ngược miền biên viễn, xin hãy dừng chân với hội chọi bò ở Lục Khu, Cao Bằng để một lần thưởng thức hương vị mùa xuân nơi đây.

Những "đấu sĩ" ở thung lũng Lục Khu

(ANTĐ) - Hình như trên thế giới dân tộc nào cũng có những cuộc đua, cuộc đấu các con vật. Đua ngựa, đua voi, đua chó, đua đà điểu, chọi gà, chọi chim, chọi cá… Nhưng, có một nơi, du xuân bằng những cuộc đấu bò quyết liệt thì dường như chỉ thấy ở Cao Bằng. Du xuân ngược miền biên viễn, xin hãy dừng chân với hội chọi bò ở Lục Khu, Cao Bằng để một lần thưởng thức hương vị mùa xuân nơi đây.

Nhung "dau si" o thung lung Luc Khu

Du xuân ở Việt Bắc

Tôi được người bạn làm ở Hội VHNT tỉnh Cao Bằng “ới” lên để du xuân quê anh. Khi hoa mơ, hoa mận nở trắng rừng Tây Bắc, thì cũng là lúc cái rét cắt da cắt thịt cũng tràn về lùa vào làng bản, và lúc đó cũng là mùa chọi bò ở Lục Khu. 

Vừa vào xã Kéo Yên của người Tày ở Hà Quảng tôi gặp anh Hoàng Văn Lâm, Chủ tịch xã đang lên lịch cho ngày đấu sắp tới vào mồng 2 Tết. Trong hội trường ủy ban xã Kéo Yên ai cũng túi bụi với công việc chuẩn bị cho những trận đấu sắp diễn ra. Lãnh đạo xã, các cựu lãnh đạo huyện biết rất rõ, ai bao nhiêu tuổi đời là bấy nhiêu tuổi chứng kiến Tết chọi bò với lễ hội tưng bừng thung lũng Lục Khu.

Nhưng không ai biết vì sao tổ tiên họ lại cho ra đời được cái lễ hội kỳ lạ đó. Anh Nông Văn Lập ở xã bản Nội Thôn dắt bò đến đấu, bảo đi hỏi các cụ già hoặc thầy cúng trong bản khắc biết. Còn anh Lâm thì bảo ông cụ nhà anh trước đây làm cán bộ huyện Hà Quảng nhiều năm, nhưng mấy lần anh  hỏi thì ông cụ bảo  chưa bao giờ ai nói cho ông biết ai là người nghĩ ra cái thú chơi đặc sắc ấy.

Nhung "dau si" o thung lung Luc Khu Vui xuân ở thung lũng Lục Khu

Những “đấu sĩ” của núi rừng biên viễn

Trong lễ hội chọi bò, có nhiều quy định ngặt nghèo. Cho dù toàn là người làng bản nhưng đã là cuộc đua thì không thể lấy cái tình làng xóm mà lấn lướt được. Đặc biệt, không một chủ nhân nào dùng tiểu xảo để hòng giành phần thắng cuộc. Nếu có chuyện đó xảy ra, kể cả sau khi kết thúc trận đấu hàng tháng, hàng năm thì cũng bị tước “danh hiệu” và còn bị làng xóm không thèm… nhìn mặt.

Hôm ấy, cánh đồng bản Kéo Yên khô nước, rau má mọc xanh mởn dưới những gốc rạ đang vào độ khô mục. Bò khắp nơi quây tụ hàng nghìn con vàng rực cả cánh rừng. Thung lũng Lục Khu như phiên chợ tình đầy sắc mầu khăn áo, rực rõ như những bông hoa rừng giữa mùa xuân. Người bản xa đến cổ vũ cho người cùng bản, vợ mang rượu đến phục vụ chồng thi hội, con cái mang rượu đến cho cha mẹ vui lễ đấu bò. Công việc chuẩn bị của các “đấu sĩ” cứ như vậy mà nóng lên từng ngày, từng giờ. Danh dự của gia đình, của làng bản là ở những cuộc đấu. Những lao động trong thôn bản đều chỉ có một việc chăm bò, luyện tập, vỗ béo sức khỏe cho “đấu sĩ” của mình. 

Cuộc thi chỉ diễn ra nhiều nhất là 2 ngày, năm nào cũng hội tụ về thung lũng Lục Khu và năm nào cũng vậy, ai nấy đều rất hăng say từ khâu tổ chức cho đến việc cổ vũ. Nhà nào có bò mang đi đấu thì cả gia đình con cái đi theo, bản nào có bò đi thi thì cả bản đi tất. Thế là tự nhiên cứ đông, cứ vui dần lên.

Có một điều lạ, mỗi khi đưa “đấu sĩ” ra tranh tài, ai nấy đều giật lấy vài sợi lông tai của bò mình rồi dùng bật lửa hóa ngay tại chỗ. Sau khi làm xong việc ấy, họ cắt thừng trên mũi “đấu sĩ” và trận chiến bắt đầu. Tiếng sừng va vào nhau lộp cộp như... đập đá. Cỏ cây bắn tứ tung. Có lúc chúng rống lên như để lấy thêm dũng khí tấn công đối phương.

Nhung "dau si" o thung lung Luc Khu Chuẩn bị ... xung trận

Có lúc nó chạy vòng quanh ruộng, rồi lừa miếng húc thẳng phía sau nâng đùi đối phương. Lúc lại quỳ gối như dồn sức để phản kháng… Tiếp đến cặp bò đen vào cuộc. Một con của anh Vàng A Kỳ, dân tộc Mông ở bản Ca Lỳ và một con của bác Vi Văn An, dân tộc Nùng ở bản Rằng Rụng, xã Kéo Yên. Theo nhận định của bà con trên sân, trận này sẽ không kém phần quyết liệt. Hai con đều có “tướng chiến”. Cổ chum, mông lồng bàn, sừng ngắn, chân to, ức nở.

Theo các cụ có kinh nghiệm về chọn bò thì đây là tướng trường sức nhất. Chủ nhân của cặp này cho biết, với “tướng” con ấy nó kéo được cả tảng đá lớn vượt núi, cày bừa kéo xe quần quật suốt mùa mà không thấy... mệt. Trước sân ủy ban xã Kéo Yên, những cô gái, chàng trai vận quần áo mới, xanh đỏ như những bông hoa rừng khoe sắc. Họ cười nói vui tươi, thưởng thức cuộc đấu sắp diễn ra.

Những “chiến binh” lần lượt xung trận. Nếu được chứng kiến cuộc “đấu sĩ” ở thung lũng Lục Khu vào dịp mùa xuân, bạn mới hiểu được tại sao từ thượng cổ đến giờ chỉ có nơi đây mới có cuộc đấu thú vị và đặc sắc đến thế. Không có giải thưởng nào được trao tặng. Chỉ có nụ cười và những chén rượu ngô, cuộc gặp gỡ tự tình sau những ngày mùa màng vất vả.

Những can rượu được rót ra bát. Họ chung vui bằng 1 chiếc bát duy nhất quay vòng. Tình cảm được chia đều trong cùng bát rượu, sự phân biệt và tính không trung thực trong cuộc đấu ở đây sẽ không bao giờ có. Chỉ có tình bạn, tình bản làng mới xây đắp lên được cuộc vui cho các mùa xuân

Nguyễn Đức Tuấn

VietBao.vn

E-mail to friend Email bài viết này


Các bài viết khác:

Tiếp theo >>


Tìm Kiếm: 

^ Về đầu trang | Viet Bao RSS | Dự Báo Thời Tiết | Lịch TV | Liên Hệ - Contact - Quảng Cáo


Copyright©2007 Viet Bao Viet Nam Mobile (xHTML Mobile version), thử nghiệm phần mềm pda.vietbao.vn 1.0