Việt Báo Việt Nam PDA


Phố đồ giả cổ Nghi Tàm: Lập lờ đánh lận con đen

Thứ hai, 10 Tháng bảy 2006, 13:53 GMT+7




Từ bia đá, rùa đá, hoành phi, câu đối, hoặc các loại đồ gốm sứ men lam, men ngọc, hoa nâu..., cho đến cả những đồ đồng, đồ đá từ thời Đông Sơn, bất kỳ cái gì được coi là "đồ cổ" đều có mặt trên con phố Nghi Tàm (quận Tây Hồ - Hà Nội). Không ít cửa hàng ở đây trục lợi bằng cách "mập mờ" thật thật, giả giả...

Kĩ nghệ dắt "mòng"

Sau một vòng thăm dò, tôi dừng lại ở một cửa hàng lớn giữa phố. Hai bên là hai pho tượng phỗng quỳ bằng đá, giữa nhà được đặt một bộ bát bửu cỡ lớn thường thấy ở các đình chùa, phía sau là một bộ hương án mà lớp sơn son thiếp vàng đã bong tróc non nửa, rồi la liệt chó đá, nghê đất nung và ăm ắp các loại bình, đĩa gốm, trống đồng, chuông đồng...

Thấy tôi đặt vài câu hỏi tỏ vẻ có chút kiến thức về đồ cổ, ông chủ to béo trông khá dữ tợn vỗ vai đầy vẻ xuề xoà: "Anh hỏi thật chú, chú muốn mua đồ phục chế hay đồ nguyên bản?". "Chẳng giấu gì bác, xưa nhà em có mấy thứ đồ gia bảo, chiến tranh loạn lạc rồi mất cả, ông cụ em cứ thở vắn than dài. Chả mấy ông cụ hai năm mươi, chiều ý cụ em muốn tìm bộ đỉnh đồng, đôi câu đối và đôi lọ lộc bình để làm đồ thờ cho ngôi nhà cổ dưới quê. Nhưng cửa hàng bác bán đồ giả cổ, đồ phục chế cơ mà?", tôi làm vẻ thực thà bày tỏ với ông chủ nọ.

Ông chủ chậm rãi gật gù cười tinh quái: "Việc của các cụ, vả lại là đồ thờ nên anh khuyên chú phải kén đồ "xịn". Hàng thì có sẵn, riêng đôi câu đối, anh sẽ cho chú một đôi vế đối cực chỉnh. Nhưng anh không để đây đâu, chú mà đi hàng khác thế nào cũng oan gia vạ vịt, mua phải hàng giả mà cứ tưởng đồ cổ thì có tội với các cụ đấy. Chú cầm lấy "các" của anh, 2 giờ chiều nay, hẹn chú ở chỗ này nhé", trái với vẻ mặt đầy dữ tợn, những lời ông chủ nọ nghe giống như lời khuyên chân thành của bậc đi trước với một người bạn vong niên.




Gốm Chu Đậu.

Cầm "các" của gã to béo tên M. tôi cũng hơi lo, dân chơi đồ cổ luôn gắn với máu giang hồ...

"Cơ sở 2" của ông chủ M. nằm trong một ngách tít sâu ngoài bãi sông Hồng. Sau mấy hồi chuông đến sốt ruột, khuôn mặt ông chủ ló ra sau chiếc lỗ bé tẹo trên cánh cửa xếp, ông chủ mở cửa cười xoà và kéo tuột tôi lên gác...

"Bộ đỉnh này là của một gia tộc thuộc hàng trâm anh thế phiệt ở Bắc Giang. "quân" của tôi phải "phục" mất mấy năm, họ bảo đấy là đồ "truyền tử lưu tôn", không phải để bán, mãi đến cái dạo gia đình ấy xin việc cho con, quẫn quá nên mới chịu bán". Căn gác rộng nhưng trở nên quá chật hẹp bới tả pí lù các loại tượng đá, đỉnh đồng, bát đĩa... Ông chủ M. giải thích cho tôi về lai lịch của mấy món đồ. "Làm đồ thờ mà biết được lai lịch thì nhất đấy chú em ạ. Còn hoành phi, tôi có hai bộ chắc hợp với nguyện vọng làm đồ thờ tại gia, tuỳ chú chọn. Mà quên, anh chưa dặn chú đo kích thước nhà, nếu chưa chuẩn thì anh điều "quân" đi tìm bộ khác...".

Những pho tượng trầm mặc, những chiếc đỉnh đồng có vẻ cũ kỹ... trong căn gác hơi thiếu ánh sáng dễ đánh lừa con người cảm giác về không - thời gian. Chuông điện thoại của ông chủ M. bất chợt reo lên, tôi mừng thầm: "Cơ hội đã đến...". Theo kinh nghiệm kiểm tra đồ cổ, tôi lựa gỡ một cánh tay của bức tượng Phật bà Quan âm nghìn tay nghìn mắt ra. Ngược lại cái vẻ bề ngoài cũ kỹ, những vết sơn bị bong tróc giống như đã từng chịu sự bào mòn của thời gian hàng mấy thế kỷ, đúng như tôi dự đoán, phần cánh tay nằm phía trong thân tượng vẫn còn mới. Thế mà trước đó mấy phút, gã khoe bức tượng này có từ thế kỉ XVIII! Tôi cười thầm: "Kĩ nghệ của gã này đã cao, nhưng chưa phải là đỉnh".

"Chú không quyết nhanh dân chuyên nghiệp đến đánh hàng đi Tây hết đấy", ông chủ M. tỏ ra không mấy vui vẻ khi tôi nói rằng mình muốn khảo giá cho chắc. Tất nhiên, đó là lí do hợp lý nhất để tôi đánh bài chuồn khỏi cái "hang cọp"...

Lừa bịp và chảy máu


Cách đây dăm năm, mới chỉ có khoảng vài cửa hàng kinh doanh đồ giả cổ trên phố Nghi Tàm. Nhưng rồi từ khi thú chơi "trọng cổ, khinh kim" nở rộ, thoắt một cái, đã có khoảng ba chục cửa hàng trương biển đồ cổ, đồ giả cổ. Nếu để ý, chắc hẳn ai cũng thắc mắc rằng, các ông chủ sẽ sống ra sao khi các cửa hàng luôn vắng tanh, vắng ngắt!

Tôi đi thêm vài cửa hàng nữa, lần này với mục đích là tìm một chiếc đĩa hoa lam Trung Quốc làm quà mừng nhà mới cho sếp. Vẫn là những cái vỗ vai, những lời thì thầm như những kẻ đi buôn thuốc phiện. Mặc cho những tấm biển "giả cổ", "phục chế", từ những ông chủ quái dị cho đến mấy cậu thanh niên bụi bặm đều khăng khăng khẳng định mình có những đồ cổ độc nhất vô nhị. Nếu tỏ ra có kiến thức về cổ vật, các ông chủ tốt bụng lại cười xoà, "nói thật với chú" hay "chẳng giấu gì anh", rằng những thứ này chủ yếu bày cho vui mắt, còn thứ hàng "độc" phải cất giữ ở "cơ sở 2"...

Điều lý thú nữa là sự khác biệt về giá cả, một chiếc đĩa hoa lam "tiềm long" (rồng ẩn) đề "Khang Hy chi chế" (làm dưới triều vua Khang Hy nhà Thanh), một cửa hàng đòi 18 triệu, trong khi cùng loại đó, một bà chủ cửa hàng khác kết thúc cuộc mặc cả: "Nể chú em là người trọng cổ, chị lấy chú đúng 5 triệu không bớt một xu".

Hàng giả cổ trên phố Nghi Tàm có hai loại: giả cổ cấp thấp và giả cổ cao cấp. Đồ giả cổ cấp thấp được bán đúng với nghĩa "giả cổ" của nó, hoạ hoằn lắm mới "bịp" được "gà". Đồ giả cổ cao cấp được làm đặc biệt tinh vi: Những phương pháp "chăm sóc" đặc biệt như ngâm bùn, bôi a xít... đã "biến" những đồ gốm sứ không mấy giá trị trở thành những lọ hoa Chu Đậu, những lư hương đời Mạc, những đĩa, bát men ngọc thời Lý... với đồ đồng, kĩ nghệ còn tinh vi hơn, sau khi ngâm axít, chôn xuống đất, nó còn được phủ thêm lớp bột đồng cổ... Giới buôn bán cũng không tiếc công "phủ" lên những món đồ này những giai thoại huyền hoặc để tăng giá trị. Sau những qui trình tinh vi ấy, các ông chủ giăng bẫy đợi "mòng"...

Chẳng nói đâu xa, ông Trịnh T., một tay sành chơi trong làng cổ vật bỏ ra tám triệu đồng để mua một chiếc bình bằng đồng thời Đông Sơn. Ông T. trang trọng bày trên giá như một bảo vật. Bất ngờ một hôm, có bậc cao thủ đến chơi nhìn thấy chiếc bình đó đã cười nhạt và lắc đầu. Muốn chứng minh mình không phải là "gà", ông T. nghiến răng cạo lớp đồng rỉ xanh trước mặt cao thủ kia. Nhưng rồi ông té ngửa: lõi của chiếc bình được làm bằng... vỏ lon Coca cola! Khi đem tâm sự tỏ bày với mấy người đồng đạo thì mới biết kẻ mắc lỡm như vậy không phải là hiếm.




Đồ gốm bày bán la liệt.

Tôi hơi băn khoăn khi thấy trong những thứ đồ ở "cơ sở 2" của ông chủ M., không phải mọi thứ đều là đồ giả. Bằng chứng dễ thấy là những chiếc bát đĩa Chu Đậu vẫn còn nguyên vết hàu bám, mấy chiếc trống đồng biến dạng với những vết thủng lớn (thứ đồ hỏng nặng chỉ có giá trị nghiên cứu, không có giá trị sưu tập, nhưng dân buôn đồ cổ sẽ dùng công nghệ đặc biệt để "mông má" hệt như đồ xịn)... Đem thông tin này hỏi một tay lão luyện trong làng cổ vật, tôi nhận được một câu cười khẩy: "Thế chú không biết thế nào là "trong thực có hư, trong hư có thực" à, chú chưa nghe dân đồ cổ nói câu "cổ vật thì đi, xú-vơ-nia thì ở" à?". Dù thấy hơi "lố" khi hỏi vậy, song tôi lại yên tâm hơn với giả định của mình, liên tưởng đến những cổ vật Việt Nam được rao bán đầy trên mạng (điển hình là mạng: www.trocadero.com), tôi thấy tay chơi này không hẳn không có lý... Dĩ nhiên, những gì thấy được chỉ là phần nổi của "tảng băng trôi".

Những tấm biển "phục chế", "giả cổ" là cái áo an toàn che đậy một thế giới ngầm bên trong mà sự bày biện của những cửa hàng trên con phố Nghi Tàm không phản ánh hết sự sôi động của thế giới đó. "Trong thực có hư, trong hư có thực", cái lập lờ đó khiến không ít người bị rơi vào những cú lừa bạc triệu, còn những cổ vật thực sự của Việt Nam thì theo những con đường riêng, vẫn "chạy" ra nước ngoài...

Nguyễn Chí Dũng



Việt Báo //

E-mail to friend Email bài viết này


Các bài viết khác:

Tiếp theo >>


Tìm Kiếm: 

^ Về đầu trang | Viet Bao RSS | Dự Báo Thời Tiết | Lịch TV | Liên Hệ - Contact - Quảng Cáo


Copyright©2007 Viet Bao Viet Nam Mobile (xHTML Mobile version), thử nghiệm phần mềm pda.vietbao.vn 1.0