Việt Báo Việt Nam PDA


87 tỷ USD có đủ để Mỹ chống khủng bố?

Thứ ba, 09 Tháng chín 2003, 11:05 GMT+7



Ông Bush phát biểu hôm chủ nhật.

Ông Bush phát biểu hôm chủ nhật.

Tổng thống Mỹ George W. Bush sẽ đề nghị Quốc hội chi thêm 87 tỷ USD vào Iraq và Afghanistan, phần lớn để chi trả chi phí quân sự. Con số này lớn hơn mức nhiều người dự đoán. Nó cũng chứng tỏ Nhà Trắng thừa nhận tình hình ở Iraq đáng ngại hơn mức họ công nhận trước đây.

4 tháng sau khi tuyên bố các trận đánh lớn ở đã kết thúc, người đứng đầu Nhà Trắng cho rằng nhiệm vụ của Mỹ ở đất nước vùng Vịnh sẽ "khó khăn và tốn kém". Bạo lực đã cướp đi mạng sống của lính Anh, Mỹ, nhân viên cứu trợ và những người bản xứ ôn hoà. Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ khẳng định sẽ không nản lòng trước tình trạng bạo lực tiếp diễn ở Iraq.

Ông Bush hy vọng biện minh cho 87 tỷ USD bằng cách nhấn mạnh có rất nhiều nguy cơ. Trong bài phát biểu, Tổng thống Mỹ mô tả Iraq là "mặt trận trung tâm" trong cuộc chiến chống khủng bố phát động từ sau vụ 11/9 cách đây 2 năm. Mặc dù mối liên hệ giữa chính quyền Saddam và Al-Qaeda chưa được chứng minh, nhưng ngày càng có nhiều bản tin thông báo các chiến binh nước ngoài đang tràn vào Iraq để chống Mỹ. Hôm 7/9, người đứng đầu Nhà Trắng tuyên bố bất chấp thách thức, Mỹ sẽ tiếp tục tiến lên, Iraq sẽ không phải là Beirut hay Somalia.

Những lời lẽ, cùng với khái niệm tự do, của ông Bush là nhằm tập hợp một dân tộc đang ngày một lo ngại về sứ mệnh ở Iraq. Trước đây, Tổng thống Mỹ tuyên bố cuộc chiến sẽ xoá bỏ một tên độc tài độc ác có vũ khí hủy diệt. Cho tới nay, chưa vũ khí nào như vậy được tìm thấy, và binh lính Mỹ thì chết với mức độ gần như hàng ngày dưới bàn tay du kích đã làm người ta ngấm ngầm than phiền. Theo kết quả các cuộc thăm dò dư luận, sự ủng hộ dành cho ông Bush đang giảm (mặc dù kinh tế cũng là một trong những nguyên nhân) trong khi chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2004 đang nóng dần. Các ứng viên Dân chủ giờ không còn nghĩ rằng không thể ganh đua với đương kim tổng thống về vấn đề an ninh.

Với tin tức từ Iraq (và cả Afghanistan) vẫn không tốt đẹp, công chúng mong chờ ông Bush nói chuyện thẳng thắn. Trong nhiều tháng, Nhà Trắng đã cố gắng tỏ vẻ dũng cảm trước những bản tin xấu, và luôn không rõ ràng về chi phí phải bỏ ra ở Iraq. Họ không thể làm như vậy được nữa. 87 tỷ USD mà Tổng thống sẽ yêu cầu, phần lớn trong số này sẽ được chi vào Iraq, là một khoản tiền lớn - gấp 1,5 lần ước tính GDP của Iraq trước chiến tranh. Nó còn vượt quá cả khoản chi vào Iraq trước đó là gần 80 tỷ USD. Các nghị sĩ có khả năng sẽ thông qua yêu cầu của ông Bush, dù với một số khó khăn. Nếu vậy, thâm hụt ngân sách của Mỹ trong năm sau chắc chắn sẽ vượt quá 500 tỷ USD.

Tuy nhiên, về lâu về dài, khoản tiền đó là không thể đủ. Chi phí tái thiết chỉ chiếm khoảng 20 tỷ USD trong số ngân sách yêu cầu. Nó không tương thích với ước tính của "toàn quyền" Paul Bremer, rằng chỉ riêng cung cấp nước sạch đã mất 16 tỷ USD. Nguồn dầu mỏ dồi dào của Iraq sẽ cung cấp một phần tiền mặt, nhưng không nhiều như Nhà Trắng hy vọng: sản xuất và xuất khẩu dầu mỏ đã bị chậm lại do các cuộc phá hoại và thiết bị cũ kỹ.

Vì chi phí tài chính và tổn thất về sinh mạng con người trong cuộc chiếm đóng Iraq tăng lên, chính quyền Bush bắt đầu tìm kiếm sự giúp đỡ của bên ngoài. Tuần trước, các quan chức Mỹ đưa ra một dự thảo nghị quyết cho các uỷ viên Hội đồng Bảo an, trong đó hối thúc các nước cam kết đóng góp tiền, gửi quân và các hỗ trợ khác cho công cuộc tái thiết Iraq. Dự thảo cho phép thiết lập một lực lượng đa quốc gia dưới ban chỉ huy "thống nhất", dưới quyền kiểm soát của Mỹ. Văn bản cũng thông qua Uỷ ban điều hành Iraq được Washington hậu thuẫn và để Liên Hợp Quốc giám sát các kế hoạch soạn thảo hiến pháp mới và tổ chức bầu cử của cơ quan này.

Tuy nhiên, dự thảo nghị quyết có thể không giành đủ sự ủng hộ quốc tế. Tổng thống Pháp Jacques Chirac và Thủ tướng Đức Gerhard Schroeder cho rằng văn bản vẫn còn để Mỹ nắm giữ quá nhiều quyền kiểm soát trong công cuộc tái thiết. Không có một nghị quyết, những nước có tiềm năng đóng góp binh lính, như Ấn Độ, khó có khả năng tham gia liên quân do Washington đứng đầu.

Mối lo ngại tương tự có thể áp dụng cho tiền. Tại cuộc họp tuần trước ở Brussels, các nhà tài trợ nhất trí thành lập quỹ, do Liên Hợp Quốc và Ngân hàng Thế giới (WB) kiểm soát, để phân bổ tiền độc lập với liên minh. Tuy nhiên, vẫn còn phải chờ xem bao nhiêu nước sẽ đóng góp. Chắc chắn Mỹ sẽ gây sức ép đòi các đồng minh giàu có cam kết trước thềm hội nghị các nhà tài trợ tại Madrid cuối tháng 10 tới. Cuộc chiến đó, cũng giống như cuộc chiến quân sự, còn lâu mới kết thúc.

Nguyễn Hạnh (theo Economist)



Việt Báo //

E-mail to friend Email bài viết này


Các bài viết khác:

Tiếp theo >>


Tìm Kiếm: 

^ Về đầu trang | Viet Bao RSS | Dự Báo Thời Tiết | Lịch TV | Liên Hệ - Contact - Quảng Cáo


Copyright©2007 Viet Bao Viet Nam Mobile (xHTML Mobile version), thử nghiệm phần mềm pda.vietbao.vn 1.0