Việt Báo Việt Nam PDA


Phần mềm ứng dụng cho việc lưu trữ vĩnh cửu

Thứ tư, 02 Tháng bảy 2003, 08:15 GMT+7





Thư viện Quốc hội - một trong những trung tâm lưu trữ lớn nhất tại Mỹ.

Nhân viên thư viện Vicky Reich và David Rosenthal, nhà nghiên cứu tại Đại học Stanford (Mỹ), đang phát triển một hệ thống mang tên LOCKSS, nhằm giải quyết vấn đề khá bức xúc của các thư viện: lưu trữ vĩnh cửu tài liệu cho nhiều triệu năm sau.

Mục tiêu của họ là đảm bảo cho người đọc vẫn có thể truy cập và tìm được các ấn bản gốc hàng triệu năm sau khi đã phát hành.

Hiện nay, hầu hết các nhà xuất bản đều đảm bảo các kênh truy cập lâu dài vào những ấn phẩm của họ và cung cấp cho khách thuê bao đĩa CD-ROM. Bên cạnh đó, còn có một hệ thống thư viện trên khắp thế giới, nơi lưu trữ bản sao những ấn phẩm này.

Tuy nhiên, về lâu dài, việc sao lưu như hiện nay sẽ rất cồng kềnh, tốn kém và mất thời gian. Các công cụ như băng từ, ổ cứng hay CD-ROM có thể bị hư hại trong vòng vài chục năm, trong khi việc lưu trữ trên mạng thậm chí có tuổi thọ còn ngắn hơn khi mà các kho dữ liệu trở thành nạn nhân của những vụ phá sản hoặc cắt giảm ngân sách.

Để giải quyết vấn đề này, Reich và Rosenthal đã dành một thời gian dài tìm hiểu kỹ những gì mà các thư viện lớn trên thế giới đã làm hàng nghìn năm qua. Đầu tiên, họ thu thập các ấn bản, tạo ra những kênh tiếp cận các ấn bản đó cho độc giả địa phương, đồng thời tìm cách lưu giữ chúng với mức độ tốt nhất có thể. Tuy nhiên, nếu những ấn bản này thất lạc hoặc bị hư hỏng, thì họ cho nhau mượn. Chính hình thức lưu trữ theo kiểu lưu thông trao đổi như vậy - giống như một mạng máy tính ngang hàng không có máy chủ trung tâm - là mục tiêu mà LOCKSS đang theo đuổi.

Hệ thống này hoạt động bằng cách: các thư viện cài đặt một phần mềm trên máy tính có ổ cứng lớn rồi chuyển nó thành nơi lưu trữ trang web. Sau đó, các nhà nghiên cứu thử phá hủy những tài liệu khác nhau mà thư viện đã đặt mua. Nếu hệ thống phát hiện một trong những bản sao bị mất hoặc hư hại, nó sẽ yêu cầu nhà xuất bản của tài liệu đó hoặc yêu cầu kho tư liệu của một thư viện khác gửi cho bản mới.

Vấn đề ở đây là xác định liệu tài liệu được bổ sung đó có phải là bản "xịn" không. Vì vậy, hệ thống LOCKSS sẽ tạo ra một cuộc bầu chọn của các thư mục. Những kho lưu trữ sẽ thường xuyên bầu chọn tài liệu bằng cách công bố các thư mục và so sánh chúng. Ấn bản thắng cuộc trong đợt bầu chọn này sẽ là "xịn" vì đa số kho lưu trữ tham gia bình bầu đều có bản sao tài liệu giống nó. Kho lưu trữ thua sẽ thải các bản sao của mình và bổ sung ấn bản đúng.

Hình thức bầu như vậy làm cho việc đánh lừa hệ thống là rất khó. Để cố tình thay đổi một bài báo, những kẻ xâm nhập sẽ phải đánh lừa được đa số kho lưu trữ và phải làm việc này trong một thời gian dài. Cấu trúc của hệ thống như vậy cũng sẽ làm cho nó khó trở nên lỗi thời. Nếu khả năng lưu trữ của một kho đã cạn, các thư viện chỉ cần làm một điều đơn giản là nạp vào hệ thống một máy tính với ổ cứng lớn hơn và máy này sẽ tự động bổ sung phần tài liệu còn chưa lưu được. Hệ thống LOCKSS là phần mềm mở cho nên nó sẽ có khả năng tự tiến hóa theo thời gian cùng với sự tiến bộ của công nghệ.

Mặc dù còn nhiều điểm phức tạp nhưng LOCKSS đã chứng tỏ tính khả thi của mình và nhận được sự ủng hộ của Viện Hàn lâm khoa học quốc gia Mỹ, Viện Andrew W.Mellon và hãng Sun Microsystem. Một phiên bản thử nghiệm đã được cài đặt tại 80 thư viện trên toàn thế giới để kiểm tra hệ thống này trong những điều kiện thực tế.

Tuy nhiên, thách thức lớn nhất trước mắt lại là vấn đề kinh tế chứ không phải kỹ thuật. Một số nhà xuất bản, đặc biệt là những nhà phát hành mang nặng tính thương mại, hoàn toàn không hào hứng gì với việc các tài liệu của mình được truy nhập và lưu trữ ở nhiều chỗ khác nhau như vậy cho dù băn khoăn lớn nhất của họ đã được giải đáp: LOCKSS không cho phép các thư viện lưu trữ những tài liệu mà họ không mua cả kỳ. Hơn nữa, hệ thống cũng chuyển trách nhiệm bảo quản và chi phí cho các thư viện.

Bắt đầu từ năm 2004, dự án sẽ phải tự tìm nguồn tài chính. Điều đó có nghĩa là các thư viện và có lẽ cả những nhà xuất bản cũng sẽ phải tham gia đóng góp. Reich hiện xúc tiến mở một tổ chức có tên LOCKSS Alliance với một trong nhiều nhiệm vụ là bảo trì phần mềm và đảm bảo đủ kho lưu trữ cho hệ thống.

Phan Khương



Việt Báo //

E-mail to friend Email bài viết này


Các bài viết khác:

Tiếp theo >>


Tìm Kiếm: 

^ Về đầu trang | Viet Bao RSS | Dự Báo Thời Tiết | Lịch TV | Liên Hệ - Contact - Quảng Cáo


Copyright©2007 Viet Bao Viet Nam Mobile (xHTML Mobile version), thử nghiệm phần mềm pda.vietbao.vn 1.0