Báu vật gia tộc và bằng chứng Hoàng Sa

Thứ sáu, 10 Tháng tư 2009, 13:17 GMT+7

Sắc lệnh cử người ra Hoàng Sa có dấu vua ban của họ Đặng. Ảnh: Hà Thượng

Lý Sơn (tỉnh Quảng Ngãi) với 14 tộc họ bao đời cử người ra Hoàng Sa để gìn giữ, bảo vệ vùng đất hải đảo xa xôi của Tổ quốc. Cũng chính họ một lần nữa làm rạng ngời vùng đất này bằng báu vật dòng họ được lưu truyền từ đời này qua đời khác. Đó chính là gia đình ông Đặng Lên với tờ lệnh của quan tỉnh Quảng Ngãi khẳng định chủ quyền của Việt Nam với Hoàng Sa.

6 đời, 175 năm gìn giữ báu vật

Ông Đặng Lên năm nay 69 tuổi, nhà ở thôn Đông Hồ, xã An Hải, huyện đảo Lý Sơn. Sau khi thắp nén nhang kính cáo tổ tiên, ông Lên mang ra một hộp gỗ nhỏ đặt trước các vị khách và giới thiệu: “Hơn 175 năm qua, văn bản này được xem như gia bảo của dòng họ, từ các bậc tiền hiền đến con cháu chúng tôi đều gìn giữ cận thận. Chỉ những người trưởng trong dòng họ mới biết vị trí lưu giữ và có quyền mở tờ lệnh ra xem”.

“Khoảng 6 đời trước, cụ kỵ chúng tôi là những ngư dân thạo đường đi biển nên được nhà vua phái cùng người địa phương đi thuyền ra Hoàng Sa, bảo vệ biên cương Tổ quốc. Mỗi lần như thế, những tờ lệnh được lưu lại rồi truyền cho các thế hệ sau”, ông Đặng Lên kể.

Trong 175 năm đó, phải thực sự đề cao cảnh giác và bất chấp nguy hiểm, gia đình ông Lên mới giữ được văn bản trên. Những năm 50 của thế kỷ trước, thực dân Pháp vào từng nhà trên đảo Lý Sơn lùng sục để tìm các thư tịch, cổ vật. “Dù biết cái chết đến bất cứ lúc nào, nhưng gia đình tôi vẫn kiên quyết giữ báu vật tổ tiên để lại”, anh Đặng Tấn Thành, người đang hương khói nhà thờ họ Đặng cho biết. Các năm sau đó, nhiều nhóm người mạo danh các nhà nghiên cứu để xin hoặc mua cổ vật, thư tịch cổ nhưng họ Đặng luôn đề cao cảnh giác, không hám lợi mà đánh mất tờ lệnh trên.

Biết là văn bản quý nhưng gia tộc họ Đặng chỉ có thể cất giữ cẩn thận theo lời dặn của tổ tiên mà hoàn toàn không hiểu nội dung. Mãi đến cuối tháng 3/2009, sau khi dịch văn bản do họ Đặng cung cấp, Tiến sĩ Nguyễn Đăng Vũ - người nhiều năm nghiên cứu, tìm hiểu lịch sử - văn hoá đảo Lý Sơn và Hoàng Sa - mới công bố: “Văn bản họ Đặng cung cấp chính là công lệnh của quan tỉnh Quảng Ngãi cử người của đảo Lý Sơn ra giữ Hoàng Sa. Nó chẳng khác nào một báu vật, là bằng chứng quan trọng khẳng định Hoàng Sa thuộc chủ quyền của Việt Nam”.

Ông Đặng Lên và văn bản cổ. Ảnh Hà Thượng

Ngay sau khi biết được tầm quan trọng của tờ lệnh, nhiều người mạo danh cán bộ văn hoá tỉnh Quảng Ngãi nhằm chiếm đoạt tờ lệnh trên khiến gia đình ông Lên hoang mang, lo lắng. Huyện Lý Sơn phải có công văn yêu cầu các tộc họ trên đảo cảnh giác và tăng cường lực lượng bảo vệ những gia đình đang giữ các văn bản cổ, đặc biệt là gia đình ông Đặng Lên.

Đến ngày 9/4, sau 175 năm giữ gìn, gia tộc họ Đặng quyết định dâng tặng tờ lệnh trên cho Nhà nước để được bảo quản, giữ gìn tốt hơn. “Chúng tôi đã hoàn thành nhiệm vụ tổ tiên giao phó. Tờ lệnh cho thấy tổ tiên chúng tôi có công lớn trong việc khẳng định chủ quyền của Việt Nam với Hoàng Sa. Nay, chúng tôi phải hoàn thành nhiệm vụ đó với việc tặng tờ lệnh trên cho Nhà nước”, ông Lên xúc động nói trong lễ trao tặng.

Như vậy, sau 175 năm nằm yên trên bàn thờ, tờ lệnh này đã sống lại, góp phần quan trọng khẳng định chủ quyền của Việt Nam với Hoàng Sa.

Tờ lệnh khẳng định Hoàng Sa là của Việt Nam

Tờ lệnh trên ghi rõ: “Nay triều giao cho ông Võ Văn Hùng ở Lý Sơn tuyển chọn những thanh niên tinh thông võ nghệ, giỏi bơi lội để sung vào đội thuyền, giao Đặng Văn Siểm (là người thuộc dòng họ Đặng) đảm trách việc dẫn đường, giao Võ Văn Công phụ trách lương thảo...”.

TS Nguyễn Đăng Vũ cho biết: “Các bộ chính sử và tư liệu tìm thấy trước đó chưa xác thực được nhiều vấn đề về cách thức tổ chức, phiên chế, cách tuyển chọn, thời gian xuất hành... của đội Hoàng Sa thì văn bản cổ của gia tộc họ Đặng có nhiều thông tin quý thể hiện khá rõ về những vấn đề còn bỏ trống này. Theo đó, mỗi đợt xuất quân của “Đội hùng binh” ra Hoàng Sa đều gồm 3 chiếc thuyền, mỗi chiếc 8 binh sỹ cùng binh khí, lương thảo và cả nẹp tre để bó thi thể khi hi sinh.

Dẫn đoạn bản dịch ở đầu tờ sắc chỉ có nội dung: “Làm bằng chiếu theo tháng trước.” Như vậy không phải một năm chỉ có đi một đợt vào tháng 2 mà còn có một đợt đi Hoàng Sa vào tháng 3 nữa... Tiến sĩ Vũ nhấn mạnh: “Lâu nay các tư liệu đều ghi đội Hoàng Sa đi từ tháng 2 và đến tháng 8 về nhưng rõ ràng ở đây, không phải một năm chỉ có đi một đợt, mà người dân Lý Sơn đi Hoàng Sa từ tháng 2 – 4 âm lịch hàng năm. Điều này lý giải người dân Lý Sơn tổ chức Lễ khao lề thế lính Hoàng Sa từ tháng 2 đến hết tháng 4.

Đồng thời, tờ lệnh đề ngày 15/4, nguyên văn là “Minh Mạng thập ngũ niên tứ nguyệt”, TS Vũ cho biết có thể: “Năm 1834 có 7 thuyền gồm 3 thuyền đi vào tháng 2; 3 thuyền tháng 3 và tờ lệnh này cử ông Võ Văn Hùng đi một thuyền thứ 7 tiếp ứng”.

Tờ lệnh trên còn cho thấy sự thống nhất giữa chính sử triều Nguyễn và những tư liệu còn lưu lại trong nhân dân. Mặt khác, danh sách những người ra Hoàng Sa đề trong tờ lệnh cho thấy việc đi Hoàng Sa không phải là nhiệm vụ của riêng người dân Lý Sơn mà còn có sự góp công của ngư dân vùng biển từ T.T. Huế đến Bình Thuận.

Nhưng vấn đề quan trọng nhất là, tờ lệnh trên một lần nữa khẳng định việc điều lính ra đảo Hoàng Sa là công việc thường niên và rất được coi trọng của vua Minh Mạng nói riêng và nhà nước phong kiến Việt Nam từ trung ương đến địa phương nhằm khẳng định chủ quyền và bảo vệ vùng đảo này. Như vậy, tờ lệnh này là báu vật khẳng định chủ quyền của Việt Nam với Hoàng Sa.

Quang Đức – Hà Thượng

Việt Báo //

Email bài viết này

Các bài viết khác:

Bức chiếu bằng gốm lớn nhất Việt Nam (10/04/2009).
500 cảnh sát bảo vệ lễ hội hoa anh đào (10/04/2009).
Ngắm diều bay rợp trời Hà Nội (10/04/2009).
Cô gái trẻ nhảy cầu Sài Gòn (10/04/2009).
Sử dụng máy giặt sai cách: Thói quen phổ biến (10/04/2009).

Tiếp theo >>

^ Về đầu trang | Viet Bao RSS | Dự Báo Thời Tiết | Lịch TV | Liên Hệ - Contact - Quảng Cáo